MIRTE

Robotleerlijn

Een doorlopende leerlijn rondom de MIRTE robot.

MIRTE lite

Les 1: Kennismaken met robots

Doel & Uitleg

Door middel van quizvragen, filmpjes en opdrachten leer je waarom een robot een robot is, leer je uit welke onderdelen een robot bestaat en wat voor soorten robots er zijn.

Ga met de muis over de elementen hieronder voor meer informatie.

Wat is een robot?

Een robot is een programmeerbare machine die zelfstandig een serie van taken kan uitvoeren, die kan reageren op zijn omgeving en verandering kan aanbrengen aan de omgeving.

Spot - Boston Dynamics
Juno Max - Lely
Robotstofzuiger

Wel of geen robot?

Op welke afbeeldingen is een robot te zien? Er zijn twee antwoorden goed.

Waar bestaat een robot uit?

De robot die we tijdens de volgende workshops gaan gebruiken bestaat uit 6 verschillende onderdelen.

frame
krachtbron
sensoren
motor driver
aandrijving
actuatoren

Robot tekenspel

Hoe werkt het?

  1. Gooi de dobbelsteen

  2. Het getal wat je gooit hoort bij een specifiek onderdeel van de robot - Gooi je 6? Dan mag je het onderdeel zelf ontwerpen

  3. Teken dit onderdeel op het tekenvel

  4. Herhaal dit voor elke categorie van de robot

  5. Bedenk een activiteit waar jouw robot goed in zal zijn

Wat heb je nodig?

  • Het werkblad voor deze opdracht (download deze hier)

  • Een dobbelsteen

  • Potlood of pen

_images/robots.png

Soorten robots

industriëel
zorg/medisch
huishoud/service
onderwijs
ruimte
agrarisch

DelFly Nimble - TU Delft

Een vliegende robot van de TU Delft

Bekijk de video van Schooltv.nl in de volgende slide en beantwoord deze twee vragen:

  1. Waarom is de DelFly Nimble een robot?

  2. Welke onderdelen heeft de DelFly Nimble?

DelFly Nimble - TU Delft

Waarom is de DelFly Nimble een robot?

Er zijn 2 antwoorden goed.

Welke onderdelen heeft de DelFly Nimble?

Er zijn vijf antwoorden goed.

Zwermrobots - TU Delft

Bekijk de video van Schooltv.nl in de volgende slide en beantwoord deze twee vragen:

  1. Waar kunnen de zwermrobots voor gebruikt worden?

  2. Op welke beestjes lijken de zwermrobots?

Zwermrobots - TU Delft

Waar kunnen de zwermrobots voor gebruikt worden?

Er is 1 antwoord goed.

Op welke beestjes lijken de zwermrobots?

Er zijn 3 antwoorden goed.

Wat denk jij?

Geef jouw mening op de stellingen in de volgende slides.

Lijken robots meer op mensen of op dieren?

Mogen robots fouten maken?

Zou je vrienden kunnen worden met een robot?

Volgende stap

Goed gedaan! Je hebt de eerste les afgerond. Nu kun je door naar les 2.

MIRTE lite

Les 2: Ontwerpen en bouwen

Doel

In deze les ga je aan de slag met de MIRTE lite. Naast dat je kennis opdoet over verschillende eigenschappen van de robot, mag je de robot zelf ontwerpen en bouwen.

Opdracht

Voor deze opdracht ga je een robotdier of -insect ontwerpen die obstakels kan ontwijken. Denk bijvoorbeeld aan een ijsbeer die om een ijsberg heen zwemt of een blindengeleidehond die zijn baasje helpt.

Voorbereiding

Wat ga je doen?

Het ontwerp van jouw robot ga je straks maken met behulp van een kartonnen kapje. Dit kapje gaan we als eerste in elkaar zetten, om te zorgen dat de lijm genoeg tijd heeft om te drogen. Op de volgende slide wordt uigelegd waar je moet lijmen en hoe het kapje eruit moet komen te zien.

Wat heb je nodig?

  • Kapje voor de robot (download deze hier)

  • Lijm of dubbelzijdig tape

Vouw- en plakuitleg

Stap 1

Begin met het vouwen van alle vouwlijnen. In de tekening hieronder zijn deze lijnen in het blauw weergegeven.

_images/plakvouwinstructies_stap1.svg

Vouw- en plakuitleg

Stap 2

Lijm de plakranden. In de tekening hieronder zijn deze weergegeven in het geel. Plak de plakranden een voor een vast, totdat het kapje eruit komt te zien zoals de foto hieronder.

plakranden
gevouwen en geplakte kap

Werkblad

Voor de volgende opdracht heb je een werkblad nodig. Deze kun je hier downloaden.

Ontwerpcriteria

Bij deze opdracht horen een paar ontwerpcriteria. Dit zijn de spelregels waar jouw ontwerp aan moet voldoen.

  1. Jouw robot moet eruit zien als een dier of insect.

  2. Jouw robot moet een duidelijke voor- en achterkant hebben.

  3. Jouw robot moet kunnen rijden.

Brainstorm

Een ontwerp begint altijd bij het bedenken van ideeën. Een brainstorm is een techniek om zo veel mogelijk ideeën te kunnen bedenken. Denk na over op welk dier of insect jouw robot moet gaan lijken en schrijf deze ideeën op in een mindmap. Niks is gek of fout.

_images/mindmap-voorbeeld.png

Ideeën uitkiezen

Kies jouw 3 leukste ideeën uit de brainstorm en bedenk voor deze ideeën een taak die deze robot goed zou moeten kunnen. Schrijf de ideeën en bijbehorende taken op in het tabel op het werkblad.

_images/taak-tabel-voorbeeld.png

Programma van eisen

Kies jouw favoriete idee voor een robotdier of -insect uit en maak voor dit idee een programma van eisen. Dit zijn de regels waar jouw robotdier of -insect straks aan moet gaan voldoen.

_images/eisen-tabel-voorbeeld.png

Ontwerp tekenen

Teken jouw robot op het tekenvel. Zorg dat jouw ontwerp voldoet aan de ontwerpcriteria en aan de eisen die je voor jouw robot hebt bedacht.

Ontwerp maken

Nu mag je jouw ontwerp voor jouw robot ook echt gaan maken. Controleer of de lijm van het kapje goed opgedroogd is. Zorg ervoor dat jouw robot eruit komt te zien als het ontwerp dat je net hebt getekend.

_images/vuurvlieg-kap.png

Robot bouwen

Nu het kapje af is, gaan we de robot in elkaar zetten. Hiervoor heb je de volgende onderdelen nodig:

frame (9 onderdelen)
4 schroeven & moeren
batterijhouder & 3 AA-batterijen
breadboard
motor driver
2 obstakelsensoren
2 motoren
2 wielen + 1 kogelwiel
schroevendraaier

Robot bouwen

stap 1
stap 2
stap 3

Robot bouwen

stap 4
stap 5
stap 6

Robot bouwen

stap 7
stap 8
stap 9

Robot bouwen

stap 10
Let op:
Zorg ervoor dat de kabels van beide motoren naar binnen wijzen!
stap 11
stap 12

Robot bouwen

stap 13
stap 14
stap 15

Robot bouwen

stap 16
stap 17
stap 18

Robot bouwen

stap 19
stap 20
stap 21

Robot bouwen

stap 22
stap 23
stap 24

Kapje vastmaken

Bevestig het kapje met een splitpen vast aan de robot. Er is plek voor twee splitpennen, maar één moet genoeg zijn. Klap vervolgens de kap over de robot heen, zodat alle onderdelen bedekt worden door de kap.

_images/splitpen_bevestigen.png

Volgende stap

Super! Je hebt de tweede les afgerond. Nu kun je door naar les 3.

MIRTE lite

Les 3: Alles over wielen

Doel

In deze les kom je meer te weten over verschillende soorten wielen, hoe wielen precies werken en wat de eigenschappen van wielen zijn.

Functie van een wiel

De functie van een wiel is om transport makkelijker te maken. Zo kunnen grote objecten gemakkelijk worden vervoerd en kunnen mensen sneller van A naar B.

Soorten wielen

Wat zouden de voordelen van deze wielen kunnen zijn?

autowiel
zwenkwiel
rupsband
mecanum wiel
fietswiel
kogelwiel

Welke wielen heeft MIRTE?

Kijk goed naar jouw MIRTE robot. Op welke soort wielen lijken de wielen van jouw robot het meest? Er zijn twee antwoorden goed.

Aantal wielen

Een auto heeft normaal gesproken 4 wielen. Een vrachtwagen kan er zelfs wel 10 hebben. MIRTE heeft net zoals zonneauto Nuna maar 3 wielen. Wat zouden voor Nuna de voordelen kunnen zijn? Er zijn 2 antwoorden goed.

Aantal wielen

Wat zou een nadeel kunnen zijn voor Nuna voor het hebben van maar 3 wielen? En hoe kun je dit oplossen? Het antwoord is te vinden op de volgende slide.

Stabiliteit

Om ervoor te zorgen dat een auto met 3 wielen toch stabiel is, moet het grootste gewicht binnen de steunpunten met de grond ligt. MIRTE steunt op de grond met behulp van de wielen. Voor MIRTE is het daarom belangrijk dat de batterij en breadboard binnen het gele vlak liggen, omdat dit de zwaarste onderdelen zijn. Leg de batterij maar eens voorop tussen de twee sensoren in. Wat gebeurt er nu?

_images/gewichtverdeling-mirte.png

Volgende stap

Geweldig! Je hebt de derde les afgerond. Nu kun je door naar les 4.

MIRTE lite

Les 4: Elektronica aansluiten

Doel

In deze les leer je wat een stroomkring is en hoe je de elektronica van de robot moet aansluiten, zodat de robot zelfstandig kan rijden.

Wat is een stroomkring?

In deze video van Schooltv.nl wordt uitgelegd wat een stroomkring is.

Stroomkring test

Op de volgende slides staat steeds een ander stroomkring afgebeeld, die jij mag namaken met de rechter motor en wiel van de robot en een batterij. Geef vervolgens aan welke stellingen waar zijn voor de stroomkring die jij hebt gemaakt. Tip: zet jouw robot op een verhoging, zodat de robot niet weg kan rijden.

Stroomkring test

Houd de rode kabel van de motor tegen de pluspool van de batterij en de zwarte kabel tegen de minpool van de batterij. Welke 2 stellingen zijn waar?

Stroomkring test

Houd de zwarte kabel van de motor tegen de pluspool van de batterij en de rode kabel tegen de minpool van de batterij. Welke 2 stellingen zijn waar?

Stroomkring test

Houd de zwarte kabel van de motor tegen de minpool van de batterij en zorg ervoor dat de rode kabel de batterij niet aanraakt. Welke 2 stellingen zijn waar?

Elektronica aansluiten

Nu gaan we de elektronica van de MIRTE robot aansluiten. Hiervoor heb je de volgende onderdelen nodig:

4x kabel
6x kabel
schroevendraaier

Motoren aansluiten

Begin met het vastmaken van de kabels van de motoren aan de motor driver. Zorg ervoor dat de kabels in de goede volgorde vastgemaakt worden. Gebruik een schroevendraaier om de kabels vast te zetten in de motor driver.

Motor driver aansluiten

Verbind de motor driver met het breadboard. Gebruik hiervoor de kabels met aan beide kanten een metalen uiteinde.

4x

Sensoren aansluiten

Verbind de obstakel sensoren met het breadboard. Gebruik hiervoor de kabels met maar 1 metalen uiteinde.

6x

Krachtbron aansluiten

Om het stroomschema compleet te maken, moet alleen de krachtbron nog aangesloten worden. Let op! Zorg ervoor dat de rode kabel op de plus kant van het breadboard wordt aangesloten en de zwarte kabel op de min kant. Zorg er ook voor dat de batterijhouder uitgeschakeld (OFF) is.

_images/elektronica-schema-compleet.png

Robot testen

Als je alles hebt aangesloten, kun je nu de robot testen. Til de robot op en schuif het knopje op de batterijhouder van OFF naar ON om de stroomkring te sluiten. Als het goed is draaien nu beide wielen naar voren. Houd nu je hand voor de rechter obstakelsensor. Nu zou het linker wiel moeten stoppen met draaien. Houd vervolgens je hand voor de linker obstakelsensor. Nu hoort het rechter wiel te stoppen met draaien.

Volgende stap

Uitstekend! Je hebt de vierde les afgerond. Nu kun je door naar les 5.

MIRTE lite

Les 5: Offline programmeren

Doel

In deze les maak je kennis met programmeren en ga je jouw robot testen tijdens een spel.

Programmeren

Door een robot te programmeren geef je de robot verschillende taken die de robot moet uitvoeren, in een taal die de robot begrijpt. Deze taken moeten erg specifiek zijn, anders kan de robot zo maar iets anders gaan doen.

Probeer het zelf uit

Hieronder staan twee lijstjes met taken. Voer beide lijstjes uit en onthoud goed hoe je na elk lijstje geeïndigd bent. Ga daarna door naar de volgende pagina.

Lijst 1
1. sta op
2. doe een stap naar voren
3. doe je arm omhoog
4. buig je elleboog
Lijst 2
1. sta op
2. zet je rechter voet voor je linker voet
3. til je linker arm gestrekt op naar de zijkant
4.buig je linker elleboog zodat je hand naar boven wijst

Antwoord

Als het goed is ben je na het uitvoeren van lijst 2 in de positie geeïndigd die hieronder wordt afgebeeld, maar eindigde je na het uitvoeren van lijst 1 in een hele andere houding. Je moet dus met programmeren de taken heel specifiek uitleggen, anders kan er zo maar iets anders gebeuren.

_images/houding_persoon.png

Opdracht omschrijven

Nu mag je zelf proberen om een opdracht te schrijven, zodat deze goed uitgevoerd kan worden. Begin met een pen en een leeg vel papier op tafel. Omschrijf alle stappen die nodig zijn om te eindigen met 5 cirkels en 3 vierkanten getekend op het vel papier. Test of je stappenplan klopt door het aan iemand anders te geven die het moet uitvoeren.

_images/tekenopdract_vierkant_rond.png

Opdracht korter maken

Sommigen opdrachten voor robots kunnen heel erg lang zijn. Daarom willen we de opdrachten zo kort mogelijk, maar wel duidelijk opschrijven. Gebruik het voorbeeld hieronder. Kun je met deze manier de tekenopdracht van de pagina hiervoor korter opschrijven?

_images/code_kort.png

Opdracht voor de robot

Nu ga je een opdracht voor de robot maken. Onderzoekers van de TU Delft willen de robot verbeteren, maar hiervoor missen zij nog een paar onderdelen. Lukt het jou om de robot de goede route te laten volgen en alle onderdelen op te halen?

Route voor de robot

Op de volgende pagina kun je een plattegrond van de TU Delft vinden. Hieronder staan alle locaties waar de robot onderdelen moet ophalen.

Hoe werkt het?

  • De robot kan obstakels herkennen en daarop reageren. Ziet een robot een obstakel links, dan rijdt de robot naar rechts en andersom.

  • Door obstakels op de plattegrond te plaatsen, kun je de robot een kant op sturen. Denk aan boeken, kartonnen dozen, etui’s, etc. Wees creatief!

  • Je mag zelf de volgorde van de route bepalen die de robot gaat rijden, zolang de robot niet van de plattegrond af gaat.

Wat en waar de robot iets moet ophalen:

  • Het start- en eindpunt is bij het Science Centre (vak F7).

  • Boutjes en moertjes bij de Bouwpub (vak F1).

  • Extra onderdelen voor het frame bij Mechanical Engineering (vak B3).

  • Extra kabels bij EWI (vak B5).

  • Laptop bij de bibliotheek (vak E3).

  • Extra sensoren bij de Dreamhall (vak D5).

Plattegrond

_images/plattegrond_tu_campus.jpg

Illustratie door Nynke Krabbenborg

Klik hier om de afbeelding te downloaden of te vergroten.

Tip: Print de plattegrond op meerdere A4’tjes en plak deze aan elkaar of tape de vakken van de plattegrond op de grond, zodat de robot daaroverheen kan rijden.

Uitbreiding

Nog een keer de robot over de plattegrond laten rijden? Laat iemand anders een nieuwe route voor jou bedenken! Of daag jezelf uit en kies een paar vakken waar de robot niet overheen mag rijden. Bijvoorbeeld: alle vakken waar water te zien is, mag de robot niet overheen rijden.

p.s. Heb je de kikker al gevonden?

Einde lespakket MIRTE lite

Fantastisch! Je hebt de laatste les afgerond. Veel plezier en succes met jouw eigen MIRTE lite robot.